فصل بيستم
فيزيك، صنعت و موسيقي
(نيمهٴ دوم سدهٴ دوازدهم)
الف. مسلمانان شرقي
دربارهٴ عبدالرحمن بن نصر ¿ فصل بيست و ششم مربوط به حقوق و جامعهشناسي.
دربارهٴ محمد ساعاتي ¿ يادداشت اينجانب دربارهٴ ابن ساعاتي در كتاب سوم.
ب. يهوديان شرقي
دربارهٴ سموئيل بن عباس ¿ فصل نوزدهم مربوط به رياضيات و اخترشناسي.
دربارهٴ ابن جامع ¿ فصل بيست و چهارم مربوط به طب.
دربارهٴ يوسف بن عقنين ¿ فصل هجدهم مربوط به زمينهٴ فلسفي.
ج. لاتيني
دربارهٴ ايوگنيوس امير ¿ فصل شانزدهم مربوط به مترجمان.
دربارهٴ الكساندر نكام ¿ فصل هجدهم مربوط به زمينهٴ فلسفي.
كارهاي مهندسي پيشاهنگ در جنوب ايتاليا
چشمگيرترين كاميابي مهندسي در آن عصر، در لومباردي صورت گرفت. آبهايي كه از آلپ سرازير ميشد، و در لاگو ماگيوره1 و تيچينو2 گرد ميآمد، اغلب پس از پيمودن راه درازي به